Ik ben (nog net geen) vegetariër (geworden)

Als christen zou je eigenlijk geen vlees moeten eten. Zo die zit. Op z’n minst een interessante stelling om met elkaar eens goed over na te denken en door te praten. Ik heb net vandaag het boek ‘Dieren eten’ uit van Jonathan Safran Foer en ik ben geschokt. Maar eigenlijk ook weer niet. Want ergens weten we allemaal allang dat er iets grondig en diep en gruwelijk mis is met onze vleesconsumptie en productie. En na zijn boek kwam ik er eigenlijk achter dat er maar één reden is om wel vlees te eten (het is lekker) en echt op z’n minst vier hele goede redenen om geen vlees te eten. Ik geef je ze (zo) kort (mogelijk) en ik ben heel benieuwd wat je ervan vindt. 

1. VLEES ETEN IS ONVOORSTELBAAR SLECHT VOOR HET MILIEU

Er wordt geschat dat de bijdrage van de veeteelt aan het broeikaseffect 40% groter is dan die van de gehele transportsector. 18% van de totale CO2 uitstoot komt door de veelteelt. We zijn met z’n allen, vooral in het Westen zo absurd veel vlees gaan eten dat er een gigantische industrie achter schuilgaat die eigenlijk min of meer bewust aan het oog van de consument onttrokken wordt. Jij ziet alleen je stukje kip in de supermarkt. Je maakt zelfs bijna niet meer de koppeling dat dit een dier was wat ergens rondliep onder barre omstandigheden (daarover in argument twee meer). Maar op grote industriële veehouderijen (ook wel de bio industrie genoemd) lopen gerust tienduizenden dieren rond. Nederland alleen, eet zo’n 300.000 dieren PER DAG.

Er zijn veel nadelige gevolgen voor het milieu (denk alleen al aan transport, elektriciteit, afval, etcetera) maar ik probeer ik het bondig te houden. Voor een kilo vlees is doorgaans ongeveer 100x meer energie nodig dan voor een kilo aardappelen. Wat betreft de visvangst is de schade aan het milieu trouwens ook niet gering, zij het op een hele andere manier. Met netten van soms meer dan 100 kilometer lang wordt de complete oceaanbodem ronduit leeg geschraapt. De gemiddelde bijvangst in de garnalenindustrie is gerust 90%. In die netten raken allerlei zeedieren verstrikt die dood weer overboord worden gegooid. Complete roofbouw dus.

2. BIJNA AL HET VLEES UIT DE SUPERMARKT IS VAN DIEREN DIE ONGELOFELIJK GELEDEN HEBBEN

Ik begrijp dat dit een lastige discussie is voor sommigen en dat meningen verschillen. Ik ben zelf ook niet van nature een enorme dierenvriend. Maar de bio industrie behandelt dieren niet langer als dieren maar als producten.

In de bio industrie is de vraag niet “hoe zorgen we voor een dier”, maar “hoe zorgen we dat we met zo min mogelijk tijd en voedsel zoveel mogelijk vlees aan een dier krijgen”.

Daarom zijn kippen dus ook helemaal kapot gefokt tot een niveau dat ze binnen enkele weken hun slachtgewicht moeten bereiken en vaak door hun poten zakken van hun eigen gewicht.

De welbekende plofkip.

Varkens zijn hele intelligente speelse dieren. De bio industrie stopt ze in hokken die ongeveer even groot zijn als hun eigen lichaamsomvang. Hun poten staan niet op stro of aarde en modder waar ze graag in spelen maar op metalen roosters. Over elk dier valt wel wat te zeggen als je je erin gaat verdiepen. Koeien, varkens, kippen zelfs vissen sterven vaak (zo niet altijd) een pijnlijke dood, en in het geval van de bio-industrie na een vreselijk leven. Ik snap heel goed dat je kunt discussiëren over de vraag wat lijden is en hoe dieren dat beleven en of wij ons dat aan moeten trekken en dergelijke, maar het plaatje is denk ik wel duidelijk.

Een dier is een dier. En geen product.

En we willen allemaal dat de dieren die we eten een goed leven hebben gehad (bijna allemaal). Maar in de bio industrie is dat simpelweg niet het geval. Nog een saillant detail: werken op de slachtvloer van een industriële slachterij betekent al gauw zo’n 1000 dieren per dag slachten. De werkdruk is immens en de omstandigheden vaak niet al te best. Met grote regelmaat zijn er dan ook verborgen beelden van slachters die vanuit een gegroeid sadisme de dieren onvoorstelbaar mishandelen. Een doorsnee slachterij werkt zo dat de beesten eerst bedwelmt/verdooft worden in een bedwelmruimte. Bij koeien en varkens gebeurd dit meestal met een soort pistool. Maar regelmatig werkt dit niet voldoende waardoor beesten bijkomen terwijl ze met één poot aan de slachtband hangen, doodbloeden en soms zelfs levend gevild worden. Massaproductie werkt nu eenmaal dit soort onzorgvuldigheden in de hand. (zie voor een vrij heftige indruk van slachterijen dit filmpje)

3. ZOLANG ER MENSEN ZIJN DIE IN EXTREME ARMOEDE LEVEN KUN JE HET EIGENLIJK NIET VERANTWOORDEN VLEES TE ETEN

Voor elke kilocalorie vlees zijn ongeveer 26 kilocalorieën aan ander voedsel nodig zoals graan of soja. Nogal inefficient dus. Hetzelfde geldt logischerwijs ook voor de hoeveelheid land die nodig is voor vlees (met name het voedsel voor dieren). Jonathan Safran Foer beschrijft in zijn boek een mondiale tafel op basis van bekende statistieken. Stel dat een tafel met 10 personen de hele wereld vertegenwoordigt. Gerangschikt naar landen zijn dan twee mensen chinees, twee indiaas en twee personen vertegenwoordigen alle andere Aziatische landen en Australië. Een zevende persoon komt uit Afrika van beneden de Sahara en een achtste vertegenwoordigt Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Noord, midden en Zuid Amerika worden vertegenwoordigt door één persoon en Europa wordt vertegenwoordigt door één persoon.

Als we dan naar voeding kijken dan lijdt één persoon honger en zijn er twee te dik.

Meer dan de helft eet meestal vegetarisch maar dat aantal slinkt. De principiële vegetariërs en veganisten zijn net goed voor één stoel. Als iemand een eitje eet, of vlees van kippen of varkens, is dat in meer dan de helft van de gevallen afkomstig uit de bio-industrie. Qua bevolkingsgrootte heeft Amerika bij lange na geen stoel, maar qua voedselconsumptie is Amerika goed voor 2 tot 3 stoelen. Voor Europa durf ik het niet te zeggen, maar het zal niet veel beter zijn… Twee disgenoten hebben niet vanzelfsprekend toegang tot schoon drinkwater terwijl de stijgende vraag naar vlees in met name landen als China de vraag naar water zal doen toenemen (je zou bijna vergeten dat dieren liters water per dag moeten drinken). Opkomende landen gaan ook meer vlees eten wat de vraag naar graan ook gigantisch doet toenemen. De graanprijzen zijn op dit moment historisch hoog. Je kunt je voorstellen op wat voor ramp we afstevenen als iedereen net zo egoïstisch zou eten als het Westen. Als deze ontwikkeling doorzet zullen we straks niet één maar twee hongerige disgenoten aan tafel hebben (elke dag stijgt het aantal mensen dat honger lijdt met 270.000). Tegelijkertijd krijgen de te dikke mensen er een stoel bij. Het is niet moeilijk voor te stellen dat in de toekomst de meeste stoelen aan deze tafel bezet zullen worden door enerzijds ondervoedde en anderzijds te dikke mensen. En vleesconsumptie speelt daar een gigantische rol in.

4. Vegetarisch eten lijkt gezonder

Er zijn nog meer redenen waarom met name de bio-industrie heel erg schadelijk is. Zo is de bio-industrie de plek waar resistente bacteriën zich ontwikkelen omdat al de dieren volgepropt worden met antibiotica. De laatste grote bedreigingen qua gevaarlijke virussen onstonden allemaal in de bio industrie. Verder wordt de toenemende obesitas in Westerse landen met name veroorzaakt door de vette en enorme vleesconsumptie (vooral de fastfood industrie). Steeds meer studies laten zien dat vlees eigenlijk helemaal niet gezond is. De eventuele ijzer en eiwitten uit vlees zijn prima uit andere voeding te halen zoals peulvruchten, bladgroenten en noten en zaden. Bovendien is bewezen dat vegetariërs doorgaans minder lijden aan hart- en vaatziekten, diabetes mellitus en een lager lichaamsgewicht hebben.

Mijn persoonlijke keuzes

Een vriendin zei pas tegen me: ‘watch out you don’t become one of those pious arseholes…’ Ze is zelf ook vegetarisch maar ik herkende maar al te goed wat ze bedoelde. De verleiding kan zich aandienen om zo’n zeurpiet te worden.

Zo’n azijnpisser.

Niet leuk om mee te praten en al helemaal niet om mee te eten. En dat terwijl ik enorm van koken en eten houd! We zijn zo gewend aan vlees in ons dieet hier in Nederland dat je nogal tegen de stroom ingaat als je uit principiele overwegingen stopt met dieren eten.

Ik heb me daarom voorgenomen om te eten wat me wordt voorgezet maar zelf geen vlees meer te kopen of te bereiden. Als ik een voorkeur mag aangeven is deze vegetarisch.

Met kerst was het natuurlijk lastig om geen vlees te eten en ik heb het me ook gewoon goed laten smaken. Wel heb ik een zeer sterke voorkeur voor biologisch vlees wat dus niet uit de bio-industrie afkomstig is. Ik merk ook dat ik op zich niet tegen het eten van vlees ben, maar met name tegen de bio industrie. Maar argument 3 pleit wel ook erg sterk voor het flink terugdringen van onze vleesconsumptie of er gewoon maar helemaal mee stoppen. Dat zijn we als Westen misschien wel verplicht aan de rest van de wereld.

In Nederland zijn momenteel een kleine miljoen vegetariers. 1 op de 16/17 dus. Dat is de laatste jaren gigantisch gegroeid. Ik benieuwd waar jij staat en waarom. Voel je vrij hieronder je reacties te spuien!