Het Koninkrijk van God (1) – Egypte

De afgelopen tijd hebben we bij NSA nagedacht over het Koninkrijk van God. Ik heb het thema afgetrapt met een toespraak op het verenigingsweekend waarna op twee kringavonden is nagedacht over het onderwijs van Jezus over het Koninkrijk van God. Ik ga deze toespraak in vier korte posts gieten onder de kapstok die ik ook in mijn toespraak gebruikte. Namelijk de reis van Egypte naar Sinai. Door naar Jeruzalem en eindigend in Babylon. Ik heb me voor mijn benadering laten inspireren door de narratieve theologie. Narratieve theologie is een benadering binnen de theologie die de nadruk legt op de verhalende structuur van de bijbel. Het gaat daarbij om meer dan de verhaalvorm. Het vertellen van verhalen is een bepaalde manier om greep te krijgen op de werkelijkheid: meer dichterlijk en minder objectief. R.Ruard Ganzevoort schrijft daarover

De narratieve theologie is opgekomen in de tijd dat de geloofstaal problematisch werd omdat de gangbare moderne manier van denken geen ruimte liet voor ‘irrationele’ zaken als religie. Dat leidde enerzijds tot apologetische benaderingen waarin het christelijk geloof in lijn werd gebracht met de moderne rationaliteit (Francis Schaeffer, H.M. Kuitert), anderzijds tot onder meer de narratieve theologie waarin de moderne rationaliteit gepasseerd wordt. In de exegese blijft de narratieve theologie dicht bij de verhaalvorm van de teksten. In de dogmatiek wordt aandacht gegeven aan de menselijke verhalende activiteit in het spreken over God.

God openbaart zich vooral in verhalen. Ook Jezus spreekt veel in verhalen, in parabels. Sommigen verwijten de narratieve theologie geen oog te hebben voor de historiciteit van de verhalen omdat het meer om het verhaal dan om de feiten gaat. Voor mij hoeft het ene het andere niet uit sluiten.

Maar goed, ter zake: In deze post: Egypte.

In de bijbel is Egypte veel meer dan alleen maar een land. Egypte staat vol symbolische betekenis. Het staat voor onderdrukking. Er is Gods koninkrijk en Zijn heerschappij, Zijn bedoelingen en daarnaast het ‘anti-koninkrijk’. Egypte is anti-koninkrijk. De eerste bijbelse associatie met Egypte voor Joden is slavernij. Gebondenheid. En God leidde hen uit Egypte. Het is waar de geschiedenis van God met Israel begint. Sommige theologen zeggen wel dat Exodus het eerste boek van de bijbel is. Omdat de geschiedenis van God begint met de Exodus.

En God zoekt Mozes op. De roep van Israel heeft de hemel bereikt.

God hoort de roep van hen die onderdrukt worden. We zien dat keer op keer in de schrift. We lezen dat het bloed van Abel die vermoord was door zijn broer Kain uitriep naar God. Jakobus heeft het over “Het geroep van de maaiers wat tot de Heer van de hemelse machten is doorgedrongen.” Er is iets bijzonders met de roep van hen die onderdrukt worden.

Zij bereikt de oren van de HEER.

De HEER maakt waar wat Hij heeft beloofd: Hij komt op voor het recht van de onderdrukten (Psalm 103:6). In de grote profeten als Jesaja Jeremia en Ezechiel, maar ook de kleinere als Micha en Amos horen we keer op keer Gods woede over het feit dat Israel zijn armen, weduwen en wezen in de kou laat staan. God kiest de kant van de zwakkeren. Het eigenlijk heel ontroerend om te ontdekken.

Egypte is meer dan een land. Het staat voor anti-koninkrijk. Het meisje van 8 wat wordt misbruikt en geexploiteerd in een bordeel in Mumbai. De koffieboer in Peru die vastzit in een te lage koffiebonen prijs, niet de middelen heeft iets anders te gaan produceren, maar vanwege de lage prijs ook niet kan leven van zijn huidige productie. De kinderen in Thailand die vanaf hun vijfde soms al in de kledingindustrie werken. De Amerikaanse ghetto’s in Detroit waar de druk om je geld te verdienen in criminaliteit zo groot is dat een eerlijke toekomst al vanaf de geboorte onmogelijk lijkt.

Egypte.

De alleenstaande moeder die een vicieuze cirkel van eenzaamheid, werkloosheid en depressie niet alleen kan doorbreken. De christelijke voorganger die s’avonds als zijn vrouw naar bed is, zich niet kan bedwingen achter het internet. Schuld en schaamte, vermengd met verantwoordelijkheid en hoge verwachtingen maken de stap naar buiten steeds groter en moeilijker. De vrouw die alleen thuis zit omdat haar man werk belangrijker vind dan huwelijk. Drank lijkt een zachte verdoving maar elke keer wordt ze weer een beetje leger en eenzamer wakker uit de droom. En de stap om te doorbreken is weer een beetje groter.

Egypte.

Anti-Koninkrijk

Niet Jezus is Koning. Maar de onderdrukker.

Egypte vraagt om een doorbraak van Het Koninkrijk.