Een drie-dimensionale theologie

Soms voel ik mezelf afglijden (van de weg haha). Van een ietwat vertikale theologie naar een horizontale. Van nadruk op kruis naar een nadruk op koninkrijk. Een ontwikkeling die op dit moment zo ontzettend breed gaande is. Misschien kunnen we zelfs voorzichtig stellen: iets wat God aan het doen is… Ik denk het wel.

Ik bedoel eigenlijk: Ik bemerk in mijn groeiende passie voor “het evangelie moet verschil maken op terreinen als sociale gerechtigheid, eenzame buurvrouw, gescheiden buurman, eerlijke chocola, global footprint, human traffic, en dierenwelzijn” (mijn horizontale theologie) een verslappende aandacht voor de grote woorden uit mijn jeugd: verlossing, veroordeling, kruis, bloed, heiliging, zonde, etcetera (mijn vertikale theologie)…

Ik vermijd ze als het ware.

Is dat de klassieke verschuiving van orthodox naar vrijzinnig?

De orthodoxen houden zich dan bezig met de betrouwbaarheid van de bijbel, de leer van zonde, verlossing en dankbaarheid. De roep tot levensheiliging… De vrijzinnigen roepen op tot liefde voor de naasten om vooral goed te doen en liefde te bewijzen aan elkaar… Is de tegenstelling echt zo kras als sommigen ons willen doen geloven?

Maar het lijkt alsof ik mezelf een halt toe wil roepen.

En er zijn toch altijd in onze geschiedenis mannen en vrouwen geweest die er een driedimensionale theologie op nahielden? Vol in de breedte uitreiken naar anderen maar vol leven in de diepte en hoogte van het kennen van en leven met God (met de daarbij behorende reis van zonde, verlossing en dankbaarheid)…

Wat mij zo aanspreekt aan de boys als Shane Claiborne, is wat ik zou willen noemen de ‘mother theresaness’ van hun leven.

Het is het eeuwenoude geheim: Intimiteit is de bron van Gerechtigheid.

Voor de meesten bekend: Ik werk voor de Navigators. Een fijne orthodoxe club met als motto: Christus kennen en bekendmaken. Ik heb al eens wat zitten brainstormen over de postmoderne variant van deze missie… Onze associatie met haar is nu namelijk: bijbelstudie en getuigen. een vertikaal accent. Hoe brengen we haar (terug) op het ‘drie-dimensionale’ niveau? Ik ben (voorlopig) gekomen op:

Intimiteit en Gerechtigheid. Als ik dit verwoord tot een (grote) opdracht: Binnengeroepen, Uitgezonden.

Intimiteit. Leven vol met de Stem van de Eeuwige. Ons geliefd weten. De stem van God laten spreken in onze identiteit, ons dieptste wezen. De Monastieke traditie kan ons hierbij tot grote zegen zijn. (Er is immers niets nieuws onder de zon). Luisteren. In de stilte. Lectio Divina. Dicht bij het hart van de Vader. Gerechtigheid daarentegen geeft uitdrukking aan zowel een horizontale als een vertikale staat. Gerechtigheid als een uitdrukking van Gods verlangen om de wereld weer ‘recht’ te brengen. Om aan armen goed nieuws te brengen, om aan verslagen harten hoop te bieden, om aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken en aan geketenden hun bevrijding. Maar ook als staat ten opzichte van God. Mijzelf ‘gerechtigvaardigd’ weten. Mijn onrecht gezien. En naar Hem opgekeken. Onvermijdelijk. Overweldigend.

Is dat niet ware orthodoxie? Gul en gastvrij. Liefde voor God is liefde voor mensen.

Dichtbij God, dichtbij mensen.