Laat uw Majesteit zien, van aangezicht tot aangezicht

Sep 29, 2009 by Jurjen

Even een blogpost met wat info over wat er momenteel gebeurt binnen NSA. Het komende jaar gaan we bij NSA thematisch aan de slag. Dit betekent dat we acht thema avonden zullen hebben gedurende het jaar en dat de kringavonden hierop zullen aansluiten. Voor hen die niet bekend zijn met het werk van de Navigators (en in het bijzonder NSA): Bij Navigators Studentenvereniging Amsterdam (NSA) komen de leden eens in de twee weken bij elkaar om elkaar in disputen te ontmoeten, met elkaar te eten en vervolgens uiteen te gaan in kringen. Ook hebben we avonden van onderwijs, aanbidding en gebed en allerlei andere activiteiten. Doel van dit alles is om te groeien in discipel zijn van Jezus en natuurlijk een bijzondere studententijd te hebben waarin duurzame relaties worden gebouwd. Mijn rol in het hele thema verhaal was met name het schrijven / ontwikkelen van het kringmateriaal, het uitdenken ervan en samen met anderen de thema avonden invullen met sprekers.

Eerste halfjaar thema:
Laat uw Majesteit zien

Een ongelooflijk inspirerend verhaal uit de bijbel vind ik de vriendschap van Mozes met God. In Ex 33:11 lezen we “En de HEER sprak tot Mozes van aangezicht tot aangezicht, zoals iemand spreekt met zijn vriend.” Een vriendschap die maakte dat Mozes ook vrijmoedig genoeg was om aan God te vragen “Laat mij toch Uw majesteit zien” (Ex 33:18). En God gaat daar op in. Hij zegt: “Ik zal in Mijn volle luister voor je langs gaan en in jouw bijzijn de naam HEER uitroepen: Ik schenk genade aan wie Ik genade wil schenken, en Ik ben barmhartig voor wie Ik barmhartig wil zijn” (Ex 33:19-23). Later in het verhaal gaat de HEER daadwerkelijk aan Mozes voorbij en laat Hij Zijn majesteit zien. (Ex 34:5-7) Een Majesteit zo groot en ontzagwekkend dat God Zijn hand voor Mozes houdt terwijl Hij voor hem langs gaat. Dan lezen we dat God in het voorbijgaan iets over zichzelf zegt: De HEER ging voor hem langs en riep uit: “De HEER! De HEER! Een God die liefdevol is en genadig, geduldig, trouw en waarachtig, die duizenden geslachten zijn liefde bewijst, die schuld, misdaad en zonde vergeeft, maar niet alles ongestraft laat en voor de schuld van de ouders de kinderen en kleinkinderen laat boeten, en ook het derde geslacht en het vierde.”

Ook anderen mensen uit de bijbel wandelden intiem met God. Abraham werd door God zelf Zijn vriend genoemd, met wie Hij geheimen wilde delen (Jes 41:8). David was een man “naar Gods hart” en de band tussen God en David was bijzonder en intiem. En ook Jezus beschouwd zijn discipelen als zijn vrienden (Joh.15:14-15). Op een plek van intimiteit is altijd openbaring. We leren iemand steeds dieper en beter kennen. De bijbel staat vol met beloften dat wanneer we Hem werkelijk willen kennen, Hij zich ook zal laten kennen. De HEER is een vriend van wie hem vrezen, hij maakt hen vertrouwd met zijn verbond. (Ps 25:14). Jezus zegt: Wie Mij liefheeft, zal geliefd worden door mijn Vader en Ik zal hem liefhebben en Mijzelf aan hem openbaren. (Joh 14:21).

In het eerste halfjaar van het lustrumjaar van NSA willen we dit gebed in het bijzonder bidden: “Laat uw Majesteit zien, Laat ons zien wie U werkelijk bent.” We willen met elkaar nadenken over wie God is. Hoe heeft Hij Zichzelf geopenbaard? Wat kunnen we van Hem weten? Op NSA-avonden, disputen en kringen willen we nadenken over een enkele eigenschappen van God. Rode draden, die we keer op keer in de bijbel terugvinden. Het belooft een bijzonder jaar te worden!

Tweede halfjaar thema:
Van aangezicht tot aangezicht

“Laat uw majesteit zien” kan heel groots en meeslepend klinken. Maar eigenlijk is het ook heel alledaags. In 2 Cor 3:18 schrijft Paulus: En wij allen, die met een aangezicht, waarop geen bedekking meer is, de heerlijkheid des Heren weerspiegelen, veranderen naar hetzelfde beeld van heerlijkheid tot heerlijkheid, immers door de Here, die Geest is. Een schitterend vers waarin Paulus ons iets probeert duidelijk te maken over het geheim van verandering. We veranderen naar het beeld van Jezus, door met een aangezicht, waarop geen bedekking meer is, de heerlijkheid, de majesteit van de HEER te weerspiegelen. De bewoording die Paulus kiest doet ons wel heel sterk denken aan Mozes die zijn ‘aangezicht’ juist moest bedekken omdat de Israëlieten de heerlijkheid van de HEER niet aankonden. Mozes kende een vertrouwdheid, een heerlijkheid, een majesteit, waar Paulus nu van zegt dat we dit allemaal mogen ervaren.

In het tweede half jaar willen we bij NSA praktisch nadenken over hoe we onze wandel met God er uit kan zien. Hoe kunnen we deze verandering van ‘heerlijkheid tot heerlijkheid’ ervaren? Wat kunnen we nu praktisch doen om ons leven met God vorm te geven? We gaan kijken naar hoe al eeuwenlang mensen hun ‘relatie’ met God beleefd hebben. Wat kunnen wij daarvan leren? De manieren waarop onze kerkvaders en voorgangers al vanaf het prille begin van de kerk God zochten en omgang met Hem hadden worden ook wel de geestelijke disciplines of geestelijke oefeningen genoemd. De klassieke geestelijke oefeningen zijn bedoeld om ons leven te openen voor het werk van God. Ze roepen ons op om vanaf de oppervlakte van het leven af te steken naar de diepte.

We moeten ons niet laten wijsmaken dat deze geestelijke oefeningen alleen maar geschikt zijn voor de ‘geestelijke elite’. Integendeel. Ik geloof dat het Gods bedoeling is dat we allemaal in staat zijn om ons met geestelijke oefeningen bezig te houden. We mogen allemaal in de leerschool bij Christus om te leren bidden, te leren bijbellezen, mediteren, aanbidden, enzovoort. We hoeven ook niet theologisch onderlegd te zijn om te beginnen. Beginnelingen zijn welkom. Thomas Merton zei: “We willen geen beginneling zijn. Maar laten we ervan overtuigd zijn dat we in ons hele leven nooit meer zullen zijn dan beginnelingen.”

Ook moeten we loslaten dat deze oefeningen saai zijn en alle vrolijkheid spontaan doen verdampen. In het leven met God is vreugde zelfs een wezenlijk bestanddeel, omdat God ons in toenemende mate vrij maakt van de verlammende onderworpenheid aan eigenbelang en angst. Als ons innerlijk vrij wordt van alles wat het drukt, kunnen we moeilijk spreken van saaiheid. We ervaren steeds meer dat het waar is wat Jezus belooft: Hij is gekomen om ons leven te geven, leven in overvloed (Joh 10:10)!

De geestelijke oefeningen zijn ook een antwoord op de spanning die we dikwijls ervaren tussen wet en genade. Innerlijke verandering en gerechtigheid is een gave van God die we in ontvangst mogen nemen. Soms ervaren we wellicht de verleiding dat er vervolgens niets is wat wij kunnen doen. Als alle menselijke inspanning eindigt in een moreel faillissement (en dat weten we vaak uit eigen ervaring), en als de gerechtigheid een genadegave van God is (zoals de Bijbel duidelijk zegt), is dan niet de logische conclusie dat we moeten wachten tot God komt en ons verandert? Vreemd genoegd is dit niet geval. De analyse is juist: het menselijk streven is inderdaad niet voldoende en de gerechtigheid is inderdaad een gave van God. Alleen de conclusie is onjuist, want gelukkig is er wel iets wat wij kunnen en moeten doen. We zitten niet gevangen in het dilemma van of menselijke inspanning of passief wachten. God heeft ons hulpmiddelen, ‘geestelijke oefeningen’, gegeven als een manier om zijn genade te ontvangen. De geestelijke oefeningen zijn dus eigenlijk beter gezegd ‘de weg van de beoefening van de genade’. Het is ‘genade’ omdat het een geschenk is; het is ‘oefening’ omdat er iets is wat wij moeten doen. Geen goedkope genade dus, zoals Bonhoeffer dat noemde.

In het tweede halfjaar zullen we verschillende van deze ‘geestelijke oefeningen’ van dichtbij bekijken. Bij geestelijke oefeningen moet je denken aan de klassieke oefeningen als meditatie, gebed, aanbidding, vasten, eenvoud, stilte, de minste zijn, dienst en zo zijn er nog meer.
Sommige van deze onderwerpen zullen worden besproken op de NSA avonden, anderen komen alleen tijdens de kringen of dispuutsuren aan de orde. Een van de rode draden door het heel jaar is het verlangen dat we op een diepere manier leren om tijd door te brengen met God. De oefening die we daarvoor in het bijzonder gedurende het jaar onder het voetlicht willen brengen is de eeuwenoude ‘Lectio Divina’. Het ‘Goddelijke lezen’ of, zoals Jos Douma verkiest, het ‘Spirituele lezen’. Op de volgende pagina wordt deze geestelijke oefening al wat verder uitgelegd. Het doel van de Lectio Divina is dat we leren om te zijn op een plek waar we ‘veranderen naar hetzelfde beeld van heerlijkheid tot heerlijkheid’.